Türk Sanatı Tarihi Uyg. ve Araş. Merkezi - TUSUAM
 Merkez Müdürü  Doç. Dr. Nuri SEÇGİN
 Müdür Yardımcıları   Doç. Dr. Şükrü SÖNMEZER
 Email  tstuam@msgsu.edu.tr - nuri.secgin@msgsu.edu.tr
 Telefon  0(212) 246 00 11/ 4126
 Fax  
 Adres  Cumhuriyet Mah. Silahşör Cad. No: 89, 34380 Bomonti Şişli - İSTANBUL 
 Kuruluş Tarihi  07.11.1951


Merkezin amacı

 Türk dünyasında Sanat Tarihi’ni incelemek, bununla ilgili araştırma yapmak ve Lisansüstü eğitim ve öğretime yardımcı olmaktır.


Tarihçesi

MSGSÜ Türk Sanatı Tarihi Uygulama ve Araştırma Merkezi, Rıfkı Melûl Meriç tarafından dönemin Akademi Müdürü Zeki Faik İzer ve Akademi Sanat Tarihi Öğretmeni Celâl Esad Arseven’in katkılarıyla 1951 yılında kurulmuştur. Amacı Türk Sanatı araştırmalarıyla ilgili yayınları, filmleri, ses bantlarını toplamak, yeni yayınlar yapmak ve konferans, sempozyum, panel, kongre gibi etkinlikler düzenlemek olan bu merkezin, Celâl Esad Arseven tarafından bağışlanmış olan nadir eserlerin, kitapların, periyodik yayınların, fotoğrafların, negatif filmlerin korunduğu, randevu ile araştırmacılara açılan bir arşiv ile kitaplığı da bulunmaktadır.

Akademi mensubu olsun olmasın, bu sahada çalışanların araştırma ve incelemelerini yayınlamayı amaçlayan Türk Sanatı Tarihi Enstitüsü’nün aslî üyeleri Feridun Akozan, Celâl Esad Arseven, Emin Barın, Sabri Berkel, Muhsin Demironat, Nejat Diyarbekirli, Sedat Hakkı Eldem, Rebiî Gorbon, Mehmet Ali Handan, Zeki Faik İzer, Rikkat Kunt, Rıfkı Melûl Meriç, Asım Mutlu, Zühtü Müridoğlu, Sacit Okyay, Nurettin Ormancı, Kenan Özbel, Sadi Öziş, Kerim Silivrili, Hüseyin Tâhirzade Bihzâd, Ahmet Kudsi Tecer, Burhan Toprak, Muhlis Türkmen ve Behçet Ünsal’dır.

Bilindiği gibi YÖK yasasıyla yeni bir düzenlemeye gidilen üniversite araştırma enstitüleri, uygulama ve araştırma merkezlerine dönüştürülmüştür. 1997’den itibaren yeni bir yönetmeliğe kavuşan MSÜ Türk Sanatı Tarihi Uygulama ve Araştırma Merkezi, 2004 yılında üniversitemizin adının değişmesi ile birlikte Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Türk Sanatı Tarihi Uygulama ve Araştırma Merkezi adını alarak faaliyetlerine devam etmektedir.

Bilimsel Etkinlikler

*1963 yılında “Türk Sanatı Tarihi Araştırma ve İncelemeleri Dergisi”nin ilk sayısı yayımlanmıştır (Fotoğraf: 1).
*1969 yılında ise “Türk Sanatı Tarihi Araştırma ve İncelemeleri Dergisi”nin 2. sayısı yayımlanmıştır. Bu derginin önemi, ulusal ve uluslararası bilim çevrelerinde günümüzde bile temel kaynak olarak yararlanılan değerli makaleleri içermesidir. Derginin makalelerinin birçoğunun ayrı basımları da yapılmıştır (Fotoğraf: 2).
*1994 yılında II. Milletlerarası Türk Halı Kongresi ve Orta Asya Halıcılığı adlı bir kongre gerçekleştirilmiştir.
*1998 yılında Bosna-Hersek’teki Miras konulu bir bilimsel toplantı düzenlenmiştir. Araştırma Merkezi, Fındıklı Kampüsü’nde bulunan yerinden Beşiktaş’taki Fen-Edebiyat Fakültesi binasında, taşınmış olduğu çatı katına yerleştirilmiştir.
*1998-1999 öğretim yılında “Cumhuriyetin Kuruluşunun 75. Yılı” nedeniyle Sanat Tarihi öğrencileri arasında Cumhuriyet ve Sanat konulu ödüllü bir yarışma düzenlenmiş, derece alan öğrencilerin çalışmaları bir kitapçık olarak yayımlanmıştır (Fotoğraf: 3).
*13-15 Kasım 2000 tarihleri arasında Fen-Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümü ile ortaklaşa olarak Üniversitemiz Oditoryumu ve 202 numaralı amfisinde, Rıfkı Melûl Meriç Anısına Sanat ve İnanç Sempozyumu ve “İstanbul’da İnanç ve Mekân” konulu bir fotoğraf sergisi gerçekleştirilmiştir. 1994 yılında yine Üniversitemizde Celâl Esad Arseven Anısına yapılmış olan “Sanat Tarihi Semineri”nin Bildiri Kitabı (Fotoğraf: 4) ile Sanat ve İnanç Sempozyumu’nun bildirilerinin özetlerini içeren bir kitap (Fotoğraf: 5) yayımlanmıştır.
*2004 yılında Rıfkı Melûl Meriç anısına Sanat ve İnanç Sempozyumu Bildiriler Kitabı (Fotoğraf: 6-7) yayımlanmıştır. Merkez, Beşiktaş’taki Fen-Edebiyat Fakültesi içerisindeki yerinden kütüphanesi ve arşiviyle birlikte Üniversitemize ait Cihangir’deki binaya yerleştirilmiştir.
*2006 ve 2007’de Üniversitemizin düzenlemiş olduğu “Birgi Çalıştayı”na Merkezimizi temsilen katılan uzmanımız Birgi Müze Müdürlüğü’nün yapmış olduğu “Çukur Hamam Kurtarma Kazısı”nda Sanat Tarihi Danışmanlığını yapmış; Birgi Belediyesi’nin kurmayı tasarladığı “Birgi Belediyesi Etnografya Müzesi”nin kuruluş çalışmaları için “Müzecilik ve Sanat Tarihi” danışmanlığını üstlenmiş; Birgi’de 2006’da başladığı yüzey araştırması çalışmalarına devam ederek devşirme malzemeleri ve mezar taşlarını tespit etmeye çalışmış; “Türk Resim Sanatının Tarihine Giriş” konulu bir konferans vermiştir. Ayrıca Geleneksel Türk Sanatları Bölümü öğrencileri Alperen Yenilmez, İsmihan Hemşin, Eda Günözer’in mezar taşları ile ilgili çalışmasına danışmanlık yapmıştır.
*2007 yılında Araştırma Merkezi, Cihangir’deki binasından, kütüphanesi ve arşiviyle birlikte Nusretiye Kasrı’na taşınmıştır.
*10-13 Mayıs 2010 tarihleri arasında, Üniversitemizin Sedad Hakkı Eldem Oditoryumu, Mimarlık Fakültesi Video Konferans Salonu ile Güzel Sanatlar Fakültesi Konferans Salonu’nda Sanatta Kimlik ve Etkileşim Uluslararası Sempozyumu (Identity and İnteraction in Art İnternational Symposium) gerçekleştirilmiş, sempozyum öncesinde Bildiri Özetleri (Abstracts) kitabı yayımlanmış (Fotoğraf: 8) ve sempozyum kapsamında katılımcılar için Boğaz’da Tekne Gezisi düzenlenerek Boğaz’ın tarihî dokusu tanıtılmıştır.
*2011 yılında Araştırma Merkezi, Nusretiye Kasrı’ndaki yerinden, kütüphanesi ve arşiviyle birlikte Üniversitemizin Bomonti Yerleşkesi’ndeki bugünkü yerine taşınmıştır.
*21-24 Kasım 2012 tarihleri arasında, Fen-Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Bölümü ile ortaklaşa olarak Üniversitemiz Oditoryumu’nda 1. Uluslararası Avrasya Türk Sanatları Kongresi (1st International Congress of Eurasian Turkish Arts) gerçekleştirilmiştir. Kongrenin Bildiri Özetleri (Abstracts) kitabı yayımlanmış (Fotoğraf: 9) ve sempozyum kapsamında katılımcılara “Sultan Ahmet Gezisi” düzenlenerektarihi dokusu tanıtılmıştır.
*2014 yılında, 1. Uluslararası Avrasya Türk Sanatları Kongresi Bildiriler Kitabı (1st International Congress of Eurasian Turkish Arts Proceedings) ile bildirilerin tam metniyayımlanmıştır (Fotoğraf: 10).
*2-5 Aralık 2015 tarihleri arasında, Üniversitemiz Oditoryumu’nda 2. Uluslararası Avrasya Türk Sanatları Kongresi (2nd International Congress of Eurasian Turkish Arts) gerçekleştirilmiş ve kongre kapsamında GSF Geleneksel Türk Sanatları Bölümü’nün katkısıyla “Nar Sergisi” düzenlenmiştir. Kongre öncesinde Bildiri Özetleri (Abstracts) kitabı (Fotoğraf: 11) ve sergi kataloğu (Fotoğraf: 12) yayımlanarak tüm katılımcılara sunulmuştur. Ayrıca katılımcılara “Eyüp Gezisi” düzenlenerek tarihi yerleşim dokusu tanıtılmıştır.
*2017 yılındaMerkezimiz tarafındanyayına hazırlanan 2. Uluslararası Avrasya Türk Sanatları Kongresi Bildiriler Kitabı (2nd International Congress of Eurasian Turkish Arts Proceedings), 2018 yılında baskıya verilmiştir.

Macaristan Bilimler Akademisi Üyesi, Beşerî Bilimler Araştırma Merkezi, Uluslararası Şaman Araştırmaları Cemiyeti Müdürü Dr. Mihaly Hoppal’ın “Türklerde Şamanizm” (06.05.2014); Macaristan Bilimler Akademisi, Arkeoloji Enstitüsü üyesi Dr. Gergely Csiky’nin “Avar Sanat Tarihine Giriş” (30.4.2014) konferansları başta olmak üzere “Türk Sanatı” ile ilgili çeşitli konferanslar düzenlenmiştir

 

Faaliyet Alanı

A- Türk Sanatı Tarihi alanında malzeme bulunan ve ilmi araştırmalar yapılan dillerde (Rusça, İngilizce, Almanca, Macarca, Fransızca, Arapça, Farsça, Bulgarca, Çince vb.) ve lehçelerde (Özbekçe, Kazakça, Azerice, Tatarca, Türkmence, Kırgızca, Çuvaşça, Başkurtça, Yakutça, Karakalpakça, Uygurca, Kumukça vb.) yayımlanan kitap, dergi, gazete, broşür gibi yayınları film, resim, ses bandı gibi malzemeleri toplar, tarar ve değerlendirir.

B- Dünyadaki değişik adlarla bilinen Türk topluluklarının, bugün mevcut olmayan Türk siyasi teşekküllerinin tarih öncesinden (Proto-Türk, Hun, Tabgaç, Göktürk, Karluk, Bulgar, Hazar, Avar, Uygur, Karahanlı, Gazneli, Büyük Selçuklu, Zengi, Memlûk, Anadolu Selçuklu, Osmanlı vb.) itibaren kronolojik bir sıralama ile sanat tarihleri aşağıda belirtilen bölümler halinde incelenir.

1- İslâmiyet’ten Önce Asya Türk Sanatı

(Proto-Türk, Hun, Göktürk, Uygur, Hazar, Peçenek, Kuman, Avar vd.)

2- İslâmiyet’ten Sonra Asya Türk Sanatı

(Karahanlı, Gazneli, Hind-Türk, Büyük Selçuklu, Atabekler vd.)

3- Erken Anadolu Beylikleri Sanatı

4- Anadolu Selçuklu Sanatı

5- Osmanlı Öncesi Beylikler Dönemi Sanatı

6- Osmanlı Sanatı

  1.   Erken Osmanlı Sanatı
  2.   Klasik Osmanlı Sanatı
  3.    Geç Dönem Osmanlı Sanatı

7- Cumhuriyet Dönemi Sanatı

8-   Türkiye Dışı Türk Sanatları

9-    Türk Sanatı ve Çevre Kültürleri

C-  Merkez, aynı konularda araştırma yapan yabancı kuruluşlarla ve yurt içindeki benzer kuruluş, üniversite, enstitü ve merkezlerle işbirliği yapar.

Ç- Konusu ile ilgili milli ve milletlerarası konferans, sempozyum, panel, kongre vb. faaliyetler düzenler.

D- Araştırmalarının sonuçlarını yayınlar. Türk Sanatı Tarihi konusunda dergi ve kitap yayınlar.

E-   Konuyla ilgilenenlere seminerler, kurslar düzenler.

F-   Merkez, referans kaynağı olabilecek bir kütüphane ve dokümantasyon bölümü kurar.

G- Türk Sanatı Tarihi’ne ait anıt, heykel, büst, resim, fotoğraf, film, yazı, mimari proje, plan, tek nüsha halinde bulunan yazma ve basma eser ve benzeri sanat eserlerinin diapozitif, resim, maket vb. gibi malzemeleri derlemek, gerektiğinde bunların yeniden üretilmesi ve yayıma hazırlanmasını sağlamak için çalışmalar yapar.

H- Yabancı dillerde yayınlanmış eserleri dilimize çevirir.

İ-  Arşive malzeme temin etmek için bir fotoğraf atölyesi ve çeşitli amaçlar için laboratuvar kurar.

İ- Yurt içi ve dışında Türk Sanatı ile ilgili kazılar yapar, ilgili komisyonları oluşturur, Türk Sanat eserlerinin   muhafazası ve restorasyonu için çalışmalar yapar.